Թվականը որպես խոսքի մաս։

10․ Տրված թվականներով բառեր կազմի՛ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբում տրվսւծ արմատների և ածանցների հետ:
Ա Երկու, երեք, չորս (քառ), յոթ, ինը, տասը, քառասուն, առաջին, երրորդ:
Բ. ճյուղ, գլուխ, ամ, ակի, անի, յա, յակ, պատիկ:
Տասնապատիկ,քառագլուխ,երկճուղ,եռյակ,յոթյակ,

11. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:
ա․Մարդն իր կյանքի 70 տարվա ընթացքում միջին հաշվով 50 000 000 քայլ է անում: Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական 2 000 քայլ է անում:Մարդն իր կյանքի 70 տարիներից 13-ը ծախսում է խոսակցությունների, 6 տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում 100 տոննա ուտելիք է օգտագործում:Կյանքի 1/3-ը քնած է անցկացնում:

Յոթանասուն,հիսուն միլիոն, երկու հազար,յոթանասուն, տասներեք,վեց,հարյուր, մեկ երրորդ

բ․Կալիֆոռնիացի 40-ամյա մի մարդ (Պիտեր Նիկեյրսը) Միացյալ Նահանգները` Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքով անցավ 99 օր 13 ժամ 13 րոպեում, 6 ժամով ավելի արագ, քան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը: Ճանապարհի երկարությունը 4904 կիլոմետր էր: 1 օրում անցնում էր միջին հաշվով 50 կիլոմետր:

քառասուն, իննսունինը, տասներեք, տասներեք, վեց, չորս հազար ինը հարյուր չորս, մեկ, հիսուն

12.Ընդգծել 3 բաշխական թվական:
ա. մեկ-մեկ, բազմակի, երկուական, ինը տասներորդ, հինգական, իններորդ:
բ. մեկումեջ, հինգ-հինգ, քսանական, չորսհինգերորդ, յոթական, երիցս:
գ. երկրորդական, տասնհինգ-տասնհինգ, յոթ ութերորդ, մեկական, բաշխական, տասական:

13.Թվականները գրել բառերով:
1960 թվին Հայաստանում գործում էին 27 թատրոններ, 25 թանգարաններ, 1187 գրադարաններ, 694 կինոսարքավորումներ, իսկ 1940 թ.՝ 13 թատրոններ, 11 թանգարաններ, 908 գրադարաններ, 168 կինոսարքավորումներ:Հայաստանի Հանրապետության՝ ամենաբարձր լեռնագագաթներն են Արագածը՝ 4090մ, Կապուտջուղը՝ 3906մ, Մեծ Իշխանասարը՝ 3549մ, Վարդենիսը՝ 3523մ:Հայաստանի Հանրապետության ամենաերկար գետերն են Ախուրյանը, որի երկարությունը 186կմ է, Աղստևը՝ 133կմ:

հազար ինը հարյուր վաթսուն, քսանյոթ, քսանհինգ, հազար հարյուր ութսունյոթ, վեց հարյուր իննսունչորս, հազար ինը հարյուր քառասուն, տասներեք, տասնմեկ, ինը հարյուր ութ, հարյուր վաթսունութ, չորս հազար իննսուն, երեք հազար ինը հարյուր վեց, երեք հազար հինգ հարյուր քառասունինը, երեք հազար հինգ հարյուր քսաներեք, հարյուր ութսունվեց, հարյուր երեսուներեք

14.Ընդգծել 3 կոտորակային թվական:
ա.մասնական, երկու երրորդ, տասներորդական, մեկ երկրորդ, չորս հինգերորդ, սակավաթիվ:
բ. մեկ երրորդ, հարյուրապատիկ, երկու ամբողջ վեց տասնորդական, ամբողջական, երկու յոթերորդ, հնգանիստ:
գ. երկրորդային, մեկ քառորդ, վեցական, հինգ վեցերորդ, կոտորակ, երեք ամբողջ տասնյոթ հարյուրերորդական:

15.Ընդգծիր 3 դասական թվական:
ա. քսանմեկերորդ, մեկ չորրորդ, հազարավոր, երեսուներկուերորդ, առաջին, տասնմեկ:
բ. հնգյակ, հինգերորդ, երրորդական, մեկ հարյուրերորդ, ութերորդ, չորրորդ:
գ. երեք քառորդ, տասնիններորդ, երկրորդական, հիսունհինգերորդ, երկրորդ, երրորդություն:

16.Ընդգծիր յուրաքանչյուր շարքում 5 թվական:
ա. քառապատիկ, զրո, վաթսունմեկերորդ, եռակի, տասներկու-տասներկու, յոթական, ութնյակ, չորսբոլորը, երկու հինգերորդ:
բ. թվային, տրիլիոն, երկակի, հինգ-հինգ, մեկմեկու, երեսունհինգ, երեք յոթերորդ, չորրորդ, տասնավոր
գ. վաթսուն, տասնմեկերորդ, հնգամյա, հարյուր-հարյուր, հնգանիստ, եռագույն, չորս քառորդ, հազար:

17.Ընդգծիր 3 քանակական թվական:
ա. երրորդություն, թվական, հարյուր մեկ, քառասուն, եռապատիկ, միլիոն:
բ. քանակական, հինգ հարյուր, յոթնապատիկ, երկու հարյուր, տասը, յոթերորդ:
գ. տասնինը, քառյակ, մեկական, ութսուն, եռանիստ, հազար երկու հարյուր, միավոր:

Մարտ16-20

Տնային
Սովորել էջ 94

Առաջադրանքներ
1.Ո՞ր քիմիական տարրի ատոմն է պարունակում 8 էլեկտրոն։Պատասխանում գրի՛ր այդ տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը (Ar)։8 էլեկտրոն — թթվածին (O), Ar =16
2.Ո՞ր քիմիական տարրի ատոմն է պարունակում 11 էլեկտրոն։Պատասխանում գրի՛ր այդ տարրի Ar-ը։11 էլեկտրոն — նատրիում (Na), Ar = 23
3.Ո՞ր տարրի ատոմն է պարունակում 16 էլեկտրոն։Գրիր այդ տարրի հարաբերական ատոմային զանգվածը։16 էլեկտրոն — ծծումբ (S), Ar = 32
4.Ո՞ր տարրի ատոմն է պարունակում 20 էլեկտրոն։Գրիր Ar։Ո՞ր տարրի ատոմն է պարունակում 12 էլեկտրոն։Գրիր Ar։

Լրացուցիչ[տնային]
Նշված իզոտոպի՝ ³⁵Cl միջուկում քանի՞ նեյտրոն կա։
35–17
Նշված իզոտոպի՝ ²³Na միջուկում քանի՞ նեյտրոն կա։
23-11
Նշված իզոտոպի՝ ⁴⁰Ca միջուկում քանի՞ նեյտրոն կա։
40-20

Մարիո Բենեդետի՝ «Ինձ դուր են գալիս մարդիկ»

Առաջադրանք:

Կարդալ ստեղծագործությունը:
Ստեղծագործություն

Ընտրել որևէ շարք և պարզաբանել

Փորձեք շարունակել «Ինձ դուր են գալիս մարդիկ…» շարքը:
Ինձ դուր են գալիս մարդիկ, ովքեր կարողանում են ընդունել իրենց սխալները և աշխատում են այդ սխալերի վրա որպիսի այդ սխալերը չկրկնեն ապագայում:Ինձ դուր են գալիս մարդիկ, ովքեր չեն փորձում նմանվել ուրիշների այլ ստեղծում են իրենց միջավայրը և ստեղծում են իրենցը այս աշխարում:Ինձ դուր են գալիս մարդիկ, ովքեր չեն ընկնում ուղակի երազանքների հետևից և ասում ուղակի խոսքեր այլ փորձում են հասնել այդ երազանքին և չեն խոսում դատարկ այլ առանց ասելու ուղակի անում են և հասնում են երազանքներին:

Գործնական աշխատանք թվականներ

2. Գրե՛լ բառերով։
9, 12, 99, 50, 60, 70, 80, 100, 1938, II, III, IV։

ինը, տասներկու, իննսունինը, հիսուն, վաթսուն, յոթանասուն, ութսուն, հարյուր, հազար ինը հարյուր երեսունութ, երկրորդ, երրորդ, չորրորդ։

3.Ո՞ր շարքի բոլոր թվականներն են կազմությամբ պարզ(արմատական):
1. տասնինը, երեսուն, ինը
2. քառասուն, մեկ, հազար
3. յոթ, միլիարդ, հարյուր
4. տասը, երկու, տասնմեկ
5. ինը, միլիարդ, քսանչորս
6. տասնութ, քսանութ, հարյուր
7. տասնմեկ, երեսուն, երեք
8. տասը, երկու, տասնմեկ

4. Պարզի´ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել:

Ա. Տասնմեկ, քսաներեք, քառասունվեց, հիսունչորս, յոթանասունինը, իննսունինը, տասնմեկերորդ, վաթսունութերորդ, երեսունմեկական:
Բոլորը ցույց են տալիս տասնյակ և գրվում են միասին:
Բ. Հարյուր մեկ, հազար երեք հարյուր երեսուներկու, երկու հազար հինգ հարյուր հիսուներորդ, չորս հարյուր վաթսունական, երեք քառորդ, զրո ամբողջ հինգ տասնորդական:
Այստեղ թվերն են որոնք բարձր են իննսունից և գրվում են անջատ:
Գ. Երկու-երկու, քսան-քսան, տասնութ-տասնութ, հարյուր-հարյուր:
Այստեղ գրված են այն թվերը որոնց արմատը կրկնվում է:

5. Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Մարդն իր կյանքի 70 տարվա ընթացքում միջին հաշվով 50 000 000 քայլ է անում: Քաղաքային տրանսպորտով երթևեկող մարդն օրական 2 000 քայլ է անում:Մարդն իր կյանքի 70 տարիներից 13-ը ծախսում է խոսակցությունների, 6 տարի` ուտելու վրա: Այդ ընթացքում 100 տոննա ուտելիք է օգտագործում:Կյանքի 1/3-ը քնած է անցկացնում:
Յոթանասուն,հիսուն միլիոն, երկու հազար,յոթանասուն, տասներեք,վեց,հարյուր, մեկ երրորդ

6. Սխալ գործածված կամ գրված թվականները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:Նրա հավանոցում երեքհարյուրվաթսուներկու թև թռչուն կա:Բոլոր երեխաներին վեց-վեցական մատիտ տվեցին:Նա ամեն օր անցնում է հիսունական կիլոմետր:ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել: Օլիմպիական XII և XIII-րղ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

Ութ տարում երեսուն ինն անգամ քննություն է հանձնել:Նրա հավանոցում երեք հարյուր վաթսուներկու թև թռչուն կա:Բոլոր երեխաներին վեց-վեց մատիտ տվեցին:Նա ամեն օր անցնում է հիսուն կիլոմետր:ХХ-րդ դարն ավարտին է մոտենում:1886 թվականին շախմատի համար առաջին արքան դարձել է Ստեյնիցը, որն այդ կոչումը պահել է մինչև 1894 թվականը: Նրանց ամենաառաջին հանդիպումը 1926 թվականին է եղել: Օլիմպիական XII և XIII-րղ խաղերը համաշխարհային պատերազմի պատճառով տեղի չունեցան:

7.Տրված թվականները խմբավորի՛ր։

ա) ըստ կազմության (պարզ, ածանցավոր, բարդ, բարդածանցավոր).բ) ըստ նրա, թե ի՛նչ են ցույց տալիս (քանակ, թվային բաշխում, թվային կարգ).գ) ըստ նրա, թե ինչպե՛ս են գրվում (կից, անջատ, գծիկով):

Հարյուր քսան, վաթսուն, երրորդ, յոթ, տասը-տասը, չորրորդ, վաթսունմեկերորդ, ինր, քառասուն-քառասուն, հազար ինը հարյուր իննսունվեց, մեկական, հարյուր ութսուներեքերորդ, երկու հազար հինզ հարյուր տասնվեց, հինգական, տասնյոթերորդ, քառասուներորդ:

8.Տրված բացարձակ թվականները արմատի կրկնությամբ և ածանցմ.ան միջոցով դարձնել բաշխական, նույնը դարձնել նաև դասական:

Մեկ, չորս, հինգ, ութ, ինը, տասը, տասնինը:

մեկ-մեկ, մեկական, մեկերորդ, չորս-չորս, չորսական, չորրորդ, հինգ-հինգ, հնգական, հինգերորդ, ութ-ութ, ութական, ութերորդ, ինը-ինը, իննական, իններորդ, տաս-տաս, տասական, տասներորդ, տասնինը-տասնինը, տասնիննական, տասնիններորդ,

9.Պարզի՛ր, թե տրված թվականներն ի՞նչ սկզբունքով են խմբավորվել.
Ա. Մեկ, հինգ, վեց, ութ, տասը, քսան, հարյուր, հազար:-քանակական
Բ. Տասնմեկ, քսանյոթ, հարյուր տասնինը, հազար վեց հարյուր քսանութ:-քանակական
Գ. Երեսուն, քառասուն, երկրորդ, հինգերորդ, վեցական, տասական:-
Դ. Հազար հինգ հարյուր յոթանասունմեկ, ութսունվեց, քսանյոթերորդ, քառասունմեկերորդ, մեկ երրորդ, երեք տասնորդական:

10․ Տրված թվականներով բառեր կազմի՛ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբում տրվսւծ արմատների և ածանցների հետ:
Ա Երկու, երեք, չորս (քառ), յոթ, ինը, տասը, քառասուն, առաջին, երրորդ:
Բ. ճյուղ, գլուխ, ամ, ակի, անի, յա, յակ, պատիկ:

В больничной палате-Հիվանդանոցի պալատում

Հիվանդանոցում նույն պալատում պառկած էին երկու ծանր հիվանդ։ Մեկը պատուհանի մոտ էր, մյուսը դռան կողքին։— Ինչ է երևում պատուհանից, — մի օր հարցրեց դռան մոտ պառկած հիվանդը։— Օ ուրախացավ առաջինը։ — Ես տեսնում եմ երկինքը, ամպեր, որոնք կենդանիների են նման, հեռվում մի լիճ ու անտառ։Ամեն օր պատուհանի մոտ պառկածը իր հարևանին պատմում էր, թե ինչ է կատարվում դրսում։ Ասում էր, որ տեսնում է նավակ, ձկնորսների մեծ որսով, երեխաների, որոնք խաղում են ափին, երիտասարդ սիրահարների, որոնք ձեռք ձեռքի բռնած քայլում են և աչքերը չեն կտրում իրարից։Մինչ նա այս ամենը պատմում էր, դռան մոտ պառկած հիվանդը ներսում սկսեց չարանալ։Անարդար է, — մտածում էր նա։ — Ինչու նրան են դրել պատուհանի մոտ, ոչ թե ինձ։ Ես միայն մի հին, քերված դուռ եմ տեսնում, իսկ նա այդքան գեղեցիկ տեսարան է նայում։Մի օր պատուհանի մոտ պառկածը ուժեղ սկսեց հազալ և շնչահեղձ լինել։ Նա փորձում էր հասնել բուժքրոջ կանչի կոճակին, բայց ուժ չուներ։ Հարևանը տեսնում էր դա։ Նրա համար շատ հեշտ էր սեղմել իր կոճակը, բայց նա չարեց։Մի քիչ հետո առաջինը լռեց ու անշարժ մնաց իր մահճակալին։Երբ նրան տարան պալատից, մյուս հիվանդը բուժքրոջը խնդրեց, որ իրեն տեղափոխեն պատուհանի մոտ։ Բուժքույրը համաձայնեց, կարգի բերեց անկողինը և օգնեց նրան տեղափոխվել։ Հենց պատրաստվում էր դուրս գալ, երբ հիվանդը զարմացած ասաց.— Ինչպես կարող է սա լինել։ Այս պատուհանը նայում է ուղղակի մի մոխրագույն փակ պատի։ Բայց նա ասում էր, որ տեսնում է անտառ, լիճ, ամպեր, մարդկանց… Ինչպե՞ս կարող էր դա տեսնել։Բուժքույրը տխուր ժպտաց ու ասաց.— Նա ընդհանրապես չէր կարող տեսնել։ Ձեր հանգուցյալ հարևանը կույր էր։

Գործնական աշխատանք

222․ Տրված նախադասությունները լրացրո՛ւ դպրոց բառով՝ ուշադրություն դարձնելով վերջավորություններին: Չմոռանաս գրել հոլովը։
Ամեն առավոտ դպրոց եմ գնում:
Մի մեքենա մոտեցավ մեր դպոցին:
Այսօր Արան վերջինը դուրս եկավ դպրոցից:
Մեր դպրոցում բոլորս էլ հիանում ենք:
Ես ու քույրս սովորում ենք դպրոցում:

223․Ընդգծված բառը նախադասության մեջ ի՞նչ իմաստով է կիրառված: Այդ բառը ո՞ր նախադասության մեջ է հիմնական իմաստով գործածված:

Ծաղիկը բացվեց ու ձգվեց դեպի արևը:-հիմնական իմաստով
Հարսանիքի բոլոր կենացները ծաղիկներին էին ուղղված:-փոխաբերական իմաստով
Մեր ծնողներն ասում են, թե մենք ենք կյանքի ծաղիկները:-փոխաբերական իմաստով
Շատ լավ գործ եք սկսել. սա դեռ ծաղիկն է, պտուղները հետո եք տեսնելու:-փոխաբերական իմաստով
Իր երկիրը հասնելուց հետո էլ իշխանը չէր մոռանում այն ամրոցի ծաղիկ տիրուհուն:-հիմնական իմաստով

224.Կարդա՛ նախադասությունները և կատարի՛ր առաջադրանքը։
ա) Արևը լուսավորում էր լեռների գագաթները։
բ) Երեխաների երազանքները թաքնված էին նրանց աչքերում։
գ) Գիրքը գիտելիքի աղբյուր է։

Գտի՛ր բոլոր գոյականները։
Արև,լեռներ,գագաթներ,երեխաներ, երազանքներ,աչքերում,գիրք,գիտելիք,աղբյուր
Նշի՛ր դրանց տեսակը (հասարակ, հատուկ, վերացական, թանձրացական, անձ ցույց տվող, իր ցույց տվող)։
Արև,լեռներ,գագաթներ,երեխաներ, երազանքներ,աչքերում,գիրք,գիտելիք,աղբյուր
Գոյականները դարձրո’ւ հոգնակի:
Արևներ,լեռներ,գագաթներ,երեխաներ, երազանքներ,աչքեր,գրքեր,գիտելիքներ, աղբյուրներ
Նշի՛ր գոյականների հոլովը։

225.Տրված գոյականների համար գրի՛ր երեքական համապատասխան ածական։ Նշի՛ր ածականի տեսակը։
Գեղեցիկ, գույնզգույն,մռայլ-աշուն,քաղաք,ընկեր

Մարտի 9-13

Հարգելի՛ սովորողներ այս շաբաթ ներկայացնելու եք այս թեման․
Հոդվածոտանիներ՝ընդհանուր բնաութագիրը, կառուցվածք-144-145
Միջատների բազմացումը-էջ՝ 150-152
Փափկամարմիների կառուցվածքը և ֆունկցիան, դեր բնության մեջ

Դասարանական աշխատանք․

Հոդվածոտանիների մարմինը բնորոշվում է՝
ա) փափուկ ծածկույթով
բ) հատվածավորված կառուցվածքով
գ) միատարր կառուցվածքով
դ) կեղև չունի

Հոդվածոտանիների արտաքին ծածկույթը կազմված է՝
ա) ոսկրից
բ) խիտ մաշկից
գ) քիտինից
դ) լորձից

Հոդվածոտանիների վերջույթները՝
ա) չկան
բ) չհոդավորված են
գ) հոդավորված են
դ) թևանման են

Հոդվածոտանիների մարմինը սովորաբար բաժանվում է՝
ա) գլխի և պոչի
բ) գլխակրծքի և որովայնի
գ) միայն գլխի
դ) միայն որովայնի

Հոդվածոտանիների շնչառությունը միջատների մոտ կատարվում է՝
ա) թոքերով
բ) մաղձերով
գ) շնչափողերով
դ) մաշկով

Միջատների բազմացումը հիմնականում տեղի է ունենում՝
ա) բողբոջմամբ
բ) սեռական ճանապարհով
գ) մասնատմամբ
դ) վեգետատիվ ճանապարհով

Միջատների զարգացման առաջին փուլը կոչվում է՝
ա) բոժոժ
բ) թրթուր
գ) ձու
դ) հասուն միջատ

Լրիվ կերպարանափոխության փուլերից է՝
ա) բոժոժ
բ) սերմ
գ) պտուղ
դ) արմատ

Լրիվ կերպարանափոխություն ունեցող միջատների զարգացման փուլերն են՝
ա) ձու–թրթուր–բոժոժ–հասուն միջատ
բ) ձու–հասուն միջատ
գ) ձու–թրթուր–հասուն միջատ
դ) թրթուր–բոժոժ–հասուն միջատ

Թերի կերպարանափոխության դեպքում բացակայում է՝
ա) ձվի փուլը
բ) թրթուրի փուլը
գ) բոժոժի փուլը
դ) հասուն միջատի փուլը

Ներկայացնելու եմ նոր թեմա․
Հոդվածաոտանիների բազմազանություն։
Միջատների դերը մարդու կյանքում և բնության մեջ։

Մարտի 9-13 Տարրի զանգվածային բաժին.

Սովորել. Տարրի զանգվածային բաժին.էջ 92-94

1.Հաշվել ածխածնի զանգվածային բաժինը ածխածնի մոնօքսիդում (CO)։

2.Հաշվել նատրիումի զանգվածային բաժինը նատրիումի քլորիդում (NaCl)։

3.Հաշվել երկաթի զանգվածային բաժինը երկաթի օքսիդում (Fe₂O₃)։

4.Ո՞ր տարրի զանգվածային բաժինն է ավելի մեծ ամոնիակում (NH₃)՝ ազոտի՞, թե՞ ջրածնի:

Skip to toolbar